Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 29 juni 2017

Raad van Almere kiest voor vertrouwen in experiment regelarme bijstand

Tijdens de Politieke Markt van 29 juni 2017 heeft een meerderheid van de gemeenteraad ingestemd met een experiment ‘regelarme bijstand’. Zeven fracties van de gemeenteraad vonden dat de nieuwe Participatiewet (2015) teveel uit gaat van wantrouwen en controle en dienden een voorstel in. 
Rob van de Kamp (D66): “De wet stelde wat ons betreft veel te veel voorwaarden. Je mag heel weinig bijverdienen, er zijn veel controles en je bent verplicht om mee te werken aan re-integratie trajecten. Op zich allemaal logisch, maar de vraag die wij onszelf gesteld hebben is hoe je mensen nou echt kunt activeren om weer tot zelfstandigheid te komen en in ieder geval het demotiverende van de bijstand te voorkomen.”

De Rijksoverheid wil met een aantal gemeenten experimenten starten rondom de participatiewet. Daar zitten echter strenge regels aan vast. Daar is lang over gesproken, maar leverde voor Almere en andere gemeenten toch te veel barrières op. Meerdere gemeenten in Nederland starten daarom rond de zomer met eigen experimenten. Jerzy Soetekouw (PvdA): “Den Haag heeft lang op de rem gestaan en geeft daarnaast erg weinig ruimte voor experimenten. Daarom kiezen we in Almere voor een experiment dat we binnen de gestelde kaders kunnen uitvoeren. Daarmee houden we de regie ook in eigen hand. Met het besluit van de raad kunnen we nu eindelijk een start maken, om te kijken of we voor Almeerders meer resultaat met minder regels kunnen behalen.”

Bij het experiment staat de vraag centraal in hoeverre minder regels en ruimte voor eigen initiatief helpen bij de re-integratie van bijstandsgerechtigden met een korte afstand tot de arbeidsmarkt. Annemieke Koopman (SP): “Voor het experiment maken we drie groepen. Eén groep krijgt intensieve begeleiding vanuit de afdeling Werk & Inkomen van de gemeente. Een andere krijgt dezelfde begeleiding, maar wel meer zeggenschap over hun eigen traject. Een derde groep krijgt geen begeleiding, maar ook geen sollicitatieplicht. Zij zijn vrij in het kiezen van hun eigen weg. Elke groep bestaat uit minimaal 125 bijstandsgerechtigden, waardoor we aan het eind een goed beeld kunnen krijgen van welke maatregel het beste werkt in de praktijk.”

Het onderzoek is op basis van vrijwilligheid, waardoor deelnemers zich dus ook kunnen terugtrekken. Jessica Kips (GroenLinks): “Ons hele voorstel is gebaseerd op vertrouwen. Vertrouwen in bewoners, maar ook vertrouwen in het feit dat uiteindelijk niemand graag in de bijstand zit. Als raad hadden we kunnen afwachten wat het huidige beleid oplevert. Maar wij kiezen er nu samen voor om dit experiment te doen, want elk experiment dat er toe kan leiden dat mensen uit de bijstand kunnen komen, moeten we aangrijpen.”

De vraag is nu wat het experiment gaat opleveren. Roelie Bosch (ChristenUnie): “Wij zijn natuurlijk erg benieuwd welke methode tot de meeste motivatie leidt en daadwerkelijk tot meer mensen die aan het werk komen.” Johan de Leeuw (AP/OPA) vult aan: “Naast dat we naar de gevolgen voor de deelnemers kijken, moeten we natuurlijk ook goed kijken naar de gevolgen voor onze afdeling Werk & Inkomen. Hoeveel werk heb je nu aan een intensieve begeleiding. Maar ook: wat gebeurt er als je die intensieve begeleiding loslaat. Zien we het aantal fraudegevallen dan toenemen? Wij denken het tegenovergestelde!”

In Almere wordt gesproken over een totaal bedrag van 21 miljoen euro als het om fraude gaat. Asjen van Dijk (fractie van Dijk) hierover: “In de praktijk zien we dat veel fraudegevallen voortkomen uit strakke regelgeving. Als je even te laat bent met het aangeven dat je weer een baan hebt, heb je alweer een boete aan je broek hangen. Dat zou wat ons betreft ook anders kunnen en moeten”.

Volgens de initiatiefnemers is er nu lang genoeg een ideologisch debat gevoerd over hoe je mensen weer aan het werk kunt krijgen. Tijd om aan de slag te gaan. Het experiment zal starten met een vooronderzoek, waarvan de resultaten nog voor de verkiezingen (21 maart 2018) met de gemeenteraad gedeeld moeten worden. Daarna zal het hoofdonderzoek gestart worden. Het hele traject zal minimaal 18 maanden gaan duren.